تاریخیجاذبههای گردشگری
Tourist attractions

کاخ فلاحتی ایلام (موزه تاریخ کشاورزی)
کاخ فلاحتی یا «کاخ کشاورزی» بنایی از دوره قاجار در مرکز شهر ایلام، خیابان آیتالله عبدالرحمن حیدری ایلامی، در محوطه سازمان جهاد کشاورزی استان است. این بنا نیز در سال ۱۳۲۶ هجری قمری به دستور غلامرضا خان والی ساخته شد. تالار مرکزی با دو اتاق متصل، ایوان جلویی، گچبریها، طاقهای نیمدایره و سرستونهای کوفیمانند از ویژگیهای معماری آن است. کاخ در شهریور ۱۳۵۷ با شماره ۱۷۵۰ در فهرست آثار ملی ثبت شده و اکنون موزه تاریخ کشاورزی است؛ ابزار سنگی تپه علیکش، کشاورزی سنتی ایلام و گیاهان دارویی در آن نمایش داده میشود.

آبشار گچان
آبشار گچان در حدود ۱۵ کیلومتری شمال شهر ایلام، در ابتدای جاده ایلام به سرابله و پس از عبور از تونل بزرگ این مسیر قرار دارد. آبشار از چشمهای پرآب در دره گچان، میان کوههای مانشت و قلاجه، شکل میگیرد و پیرامونش پوشیده از بلوط و گردو است. آب چشمه برای روستاهای مجاور و آبیاری باغها به کار میرود. ورود رایگان است و بازدید معمولاً یک تا دو ساعت طول میکشد؛ هر ساله گروههای علمی و تفریحی به آنجا میروند.

تنگه ارغوان
تنگه یا دره ارغوان منطقهای جنگلی و تفریحی در حدود سه کیلومتری شمالشرقی شهر ایلام، در مسیر تنگه قوچعلی و نزدیک جاده کمربندی است. نام آن از درختان فراوان ارغوان گرفته شده و وسعتش را حدود ۱۷۰ هکتار نوشتهاند. افزون بر ارغوان، درختان بلوط و زالزالک، چشمهها و رودخانههای فصلی در آن دیده میشود. بهار، بهویژه اردیبهشت که ارغوانها شکوفه میدهند، بهترین زمان بازدید است و بازدیدکنندگان پیادهروی، کوهنوردی و اتراق کنار چشمه را تجربه میکنند.

قلعه والی ایلام (موزه مردمشناسی)
قلعه والی کاخقلعه تابستانی حاکمان پشتکوه از دوره قاجار است که در سال ۱۳۲۶ هجری قمری به فرمان غلامرضا خان والی در تپهای در محله حسینآباد فیلی ساخته شد. بنا در ضلع شمالی خیابان پاسداران در مرکز شهر ایلام قرار دارد و زیربنایی حدود ۱۵۰۰ و عرصهای حدود ۲۵۰۰ متر مربع دارد. حیاط مرکزی با درختان کاج کهنسال و حوض مستطیلی، و اتاق شاهنشین با گچبریهای گلوبوتهای از بخشهای دیدنی آن است. قلعه در جنگ تحمیلی آسیب دید و در سالهای ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۹ مرمت شد. این اثر با شماره ۱۷۹۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و امروز موزه مردمشناسی ایلام در آن دایر است.

تفرجگاه جنگلی ششدار
ششدار تفرجگاهی جنگلی در حدود پنج کیلومتری شهر ایلام و کنار کوه قلاقیران، در مسیر جاده ایلام به کرمانشاه است. درختان کهنسال بلوط و گلهای وحشی بهاری، از جمله لاله، فضای آن را ساختهاند. اینجا مقصد رایج پیکنیک خانوادگی و گردش ساکنان شهر بهویژه در بهار و تابستان است. در نزدیکی آن محوطه تاریخی قلاقیران قرار دارد.

کوه قلاقیران
قلاقیران کوهی در غرب شهر ایلام با جنگل بلوط کهنسال در دامنه است که نماد شهر ایلام شمرده میشود و در آرم و نمادهای بسیاری از سازمانهای شهر دیده میشود. تفرجگاه ششدار در نزدیکی آن قرار دارد. در اطراف کوه محوطهای باستانی از دوره ساسانی هست که در ۹ اردیبهشت ۱۳۸۲ با شماره ۸۴۳۵ در فهرست آثار ملی ثبت شده است. چند صحنه از فیلم «دالاهو» در دامنه این کوه فیلمبرداری شده است. مسیرهای پیادهروی دامنهای و چشمانداز شهر از جاذبههای آن است.

آبشار اما
آبشار اما با ارتفاع حدود ۲۰ متر نزدیک روستای اما، حدود ۲۵ کیلومتری جنوب ایلام و پشت سد ایلام قرار دارد. این آبشار با شماره ۲۳۷ در فهرست آثار طبیعی ملی ثبت شده و از شگفتانگیزترین آثار طبیعی ایلام به شمار میرود. دیوارههای آن را خزه و سرخس پوشانده است. برای رسیدن به آن باید از ایلام به سمت ملکشاهی رفت و از روستای مهر گذشت. ساماندهی آبشار با اعتبار چند میلیارد تومانی آغاز شده است. شنا در پایین آبشار ممنوع است و حادثه غرقشدگی گزارش شده است.

قلعه توت (بانقلان)
قلعه توت تپهای باستانی با بقایای یک دژ در روستای بانقلان، بخش مرکزی شهرستان ایلام است که میان مزارع و باغهای گردو قرار دارد. تپه حدود ۱۵ متر از زمین اطراف بلندتر است و قطعات سفال و ابزار سنگی در سطح آن یافت شده است. احتمال میرود در اصل یک پایگاه نظامی بوده باشد. این تپه در ۹ اردیبهشت ۱۳۸۲ با شماره ۸۴۴۰ در فهرست آثار ملی ثبت شده است. از بنای اصلی فقط دیوارهای سنگی با ارتفاع حدود یک متر باقی مانده است.

موزه تاریخ طبیعی ایلام
موزه تاریخ طبیعی ایلام در دو طبقه در بلوار خلیج فارس، کنار پارک کوثر شهر ایلام قرار دارد. در این موزه فسیلهایی از دورههای مختلف زمینشناسی و نمونههای تاکسیدرمیشده جانوران نمایش داده میشود. موزه برای آشنایی با تنوع زیستی زاگرس و استان ایلام، بهویژه برای خانوادهها و دانشآموزان مناسب است. بازدید معمولاً کمتر از یک ساعت طول میکشد.


